Peymana Lubnan-Îsraîlî û pêvînayîşê Washington-Taranî bîyî rojdemê rojnameyan
Rojnameyan averşîyayîşê derheqê peymana çarçeweyî ya mabênê Lubnan û Îsraîlî de, ya ke hetê Dewletanê Yewbîyayeyan ê Amerîka ra ameya kerdene ercnayî û bale ante dayîşûgirewtişê neraşteraşt ê mabênê Washington û Taranî ser.
Rojnameyanê erebîyan ê ewroyî bale ante peymana çarçeweyî ya ke mabênê Îsraîl û Lubnanî de binê sîyawanîya DYA’yî de ameya îmzakerdene û wina zî pêkerdişanê peyde-eşteyan ê mabênê Îran û DYA de û tesîrê înan ê serê herêma Rojhelatê Mîyanênî ser.
Peymanêka ke destkewteyanê sîyasîyan dana Îsraîlî
Rojnameyê lubnanî El Exbarî nuşt ke "peymana çarçeweyî ya Lubnan-Îsraîlî" têkilîyanê mabênê Lubnan û Îsraîlî de gamêka verêne nîya, labelê dewamê tarîxêkê dergî yê têkilî û peymanan a ke bi bedilîyayîşê mîzangîya hêzî ya zereyî û herêmî girêdayî ya.
Rojnameyî dîyar kerd ke şert û mercê peyê şerê Xezayî û zêdebîyayîşê alozîya Îsraîlî yê vera Lubnanî, teberê bedilîyayîşanê zereyîyan ê peyê qelsbîyayîşê Hîzbullahî de, dormeyêko wina afernayo ke tayê hêzê lubnanî mecbur mendî ke weçînayîşê dayîşûgirewtişê rasterast ê bi Îsraîlî qebul bikerê, seba ke pozîsyonê xo yê sîyasî yê zereyî xurt bikerê.
Dewamîya rewşa ‘ne şer ne aştîye’
Rojnameyê Arabia Independentî behsê peymana "Çarçeweya Hîrêhetî" yê mabênê Lubnan, Îsraîl û DYA de kerd û destnîşan kerd ke çîyo hempar ê mabênê aye û peymana 17ê Gulana 1983yî de no yo ke, her di peymanî zî netîceya îşxalkerdişê herra Lubnanî yê hetê Îsraîlî ra ameyê pê. Rojnameyî dîyar kerd ke pêvînayîşê raşteraştî sey yewane rayîrê seba garantîkerdişê peyde-antişê Îsraîlî yenê pêşkêşkerdene û nêrazîbîyayîşê vera her di peymanan zî bi giranî waştêne ke înan betal bikerê, nê waştêne ke alternatîfêko weşêr peyda bikerê.
Rojnameyî destnîşan kerd ke şert û mercê herêmî û mîyanneteweyî yê nika, înanê dormeyê peymana 17ê Gulanî ra cîya yê, rîyê paştdayîşê hîrayî yê amerîkî û erebî yê seba pêvînayîşan ra û sozê Serek Joseph Aoun û Serekwezîr Newaf Salamî ra ke soz dayo pêvînayîşan heta ke pêkerdişêko peyên bêro destfînayene temam bikerê. Nê mabênî de zî, muxalefeto zereyî tenya hetê (Hîzbullah û Têgêrayîşê Emelî) ra yeno kerdene.
Rojnameyê El Xelîcî bale ante dayîşûgirewtişê neraşteraşt ê mabênê DYA û Îranî ser ke hema zî yew krîzêko hempar ê bawerîye ancenê. No yew, viraştişê pêkerdişanê ke hetê her di hetan ra ameyê îmzakerdene keno hêdî, bi tewî ke mabênkarî vanê serê tayê babetan de averşîyayîşî estê. Rojnameyî dîyar kerd ke nakokîyê ke dewam kenê, bi taybetî derheqê pêkerdişanê Tengawa Hurmuzî û wazîyetê başûrê Lubnanî de, pîya bi nêbîyayîşê domdarî yê bawerîya mabênê her di hetan, beno gefêk serê dewamkerdişê pêvînayîşan û serkewtişê înan, hema ke hewldayîşê mabênkarîye yê ke dewam kenê wazenê ke vilayîyan pir bikerê.
