DBP ra Komxebata ‘Ekonomîya Demokratîke û Rêxistinbîyayîşê Ekonomîkî’

Ravêrdeyê Aştîye û Komelê Demokratîkî yê Tirkîya de, bi wayîrîya Partîya Herêmanê Demokratîkan (DBP); akademîsyenî, temsîlkarê îdareyanê herêmîyan, rêxistinê komelê sîvîlî û aktîvîstê sehayî îmza erzenê kombîyayîşêkê zaf muhîmî: “Komxebata Ekonomîya Demokratîke û Rêxistinbîyayîşê Ekonomîkî.”

Komxebata ke do 4-5ê Temuze de Merkezê Kulturî yê ÇandAmedî de bêra viraştiş, bi vengdayîşê “Yewna ekonomîye mumkin a”, do kodê ekonomîya komunala demokratîke bêrê cêgayîş.

Komxebata ke do di rojî dewam bikera de, vera tekellîbîyayîşî, xizanîya xorîne, îstîsmarê kede, talanê siriştî, bêkarîya berze û tebermendişê cinîyan ê ekonomîye; alternatîfê “Ekonomîya Komunala Demokratîke” do bêro nîqaşkerdiş.

Panelanê roja yewine yê komxebate de, kapîtalîzmê camêrd-serdestî ra hetanî keda weyekerdişî, bêkarîye ra hetanî deynîdarîye, toranê paştdayîşê xidayî ra hetanî tecrubeyanê kooperatîfîye yê Rojawan û dinya; sero çarçeweyêka teorîke do bêra xêzkerdiş ke hewceyîya ekonomîya komunale ya serê bingeyê modernîteya demokratîke nîşan dana.

Roja diyîne de ke beşdarî do bibê vila û tewrê forumanê hemwextan bibê, taybetî cografyaya kurdan de rijîyayîşê zîretî, texrîbato ke sîstemê qeyumî ekonomîya herêmîye de viraşto, pawitişê esnafanê qijan, fînansê komelkî, eko-endustrî û "bankakarîya kooperatîfan" do bêrê nîqaşkerdiş. Netîceyê ke nê foruman ra vejîyê, do serdemê verê ma de taybetî bi destê îdareyanê herêmîyan pratîzekerdişê polîtîkayanê şênberan rê bibê rayber.

Semedê nê zî sey hedefê peyênî yê komxebate, roniştişê qefilnayîşî de "Semedê Tetbîqanê Ekonomîya Komunala Demokratîke Nexşeya Rayîrî" do rayaumûmîye rê bêra eşkerakerdiş.

Sîyaset, akademî, rêxistinê komelê sîvîlî, sendîkayî, aktîvîstî, karkerê zîretî yê mewsimkîyî û dnyaya îdareyanê herêmîyan ra nameyê sîyarbîyayeyî sey qiseykerdox û asankerî do ca bîgêrê. Akîşê programî yê nê kombîyayîşê di rojeyî wina yo:

Komxebata Ekonomîya Demokratîke û rêxistinbîyayîşê Ekonomîkî

Ekonomîya şaristan û zozanî, Ekonomîya Herêmîya Demokratîke û Cêgayîşê Înşayê Komelkî

4-5 Temmuze 2026 | Amed

4 TEMMUZE 2026 (ROJA YEWINE)

09:30 – 10:00 QISEYKERDIŞÊ AKERDIŞÎ

Çûgdem Kiliçgun Uçar

Çetîn Arkaş

10:00 - 11:30 RONIŞTIŞO 1.: PANEL-1: Yewna Ekonomîye Mumkin a: Ekonomîya Komunala Demokratîke

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Sey Yew Îhtîyacîye Ekonomîya Komunale” - Metîn Yegin

Pêşkêşîyî:

Sey Projeyê Ver-Hegemonyaya Modernîteya Demokratîke – Yılmaz Atlig

Vera Endustrîyalîzm û Kapîtalîzmê Camêrd-Serdestî de Eko-Ekonomîya Komunale ya Cinîyan – Zehra Buylakutluyurga

Vera Tekellîye û Merkezîyetkarîye de Ekonomîya Tewrbîyayîşa Herêmîye - Sezaî Temellî

(15 Deqeyî Mabeynê Çay û Qehweyî)

11:45 - 13:15 RONIŞTIŞO 2.: PANEL-2: Perspektîfê Ekonomîya Azadîxwaza Cinîyan

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Rêxistinkerdişê Ekonomîya Azadîwaza Cinîyan û Nimûneyê Dinya” - Dîlek Başalan

Pêşkêşîyî:

Kooperatîfê Cinîyan û Tewrbîyayîşê Cinîyan ê Mekanîzmayanê Qerarî yê Ekonomîkî – Perî Orun

Vera Xizanîya Cinîyan Îstîhdamê Cinîyan - Semîha Ari

Keda Cinîyan a Îstîsmarbîyayîye: Destekdayîşê Keda Weyekerdişî – Nadîre Karakoyun Çapuk

(13:15 – 14:15: Wendaştê/Nanê Nêmrojî)

14:15 - 15:45 RONIŞTIŞO 3.: PANEL-3: Xizanîya Şaristan û Torê Paştdayîşî

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Muşterekê (Pêroyîyê) Dewletlûyî” – Begum Ozden Firat

Pêşkêşîyî:

Torê Destekê Sosyalî: Tedarîkê Xida - Şerîf Camci

Vera Bêkarîye Modelê Çareserîyê Herêmîyî û Îmkanî - Sînan Ok

Deynîdarîye û Fonê Paştdayîşî - Mustafa Durmuş

(15 Deqeyî Mabeynê Çay û Qehweyi)

16:00 - 17:30 RONIŞTIŞO 4.: PANEL-4: Tecrubeyê Ekonomîyanê Paştdayîşî û Nîqaşê Modelanê Tatbîqbîyayeyan

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Vurîyayîşê Têkilîya Merdim-Siriştî: Krîz û Alternatîfî” - Sîna Guneş

Pêşkêşîyî:

Tecrubeyanê Mulkîyetê Komelî de Modelê Mîyanneteweyîyî - Denîz Gurler

Tecrubeyê Xoydareyîya Komunale û Ekonomîya Demokratîke ya Rojawanî - Azîze Aslan

Tecrubeyê Agro-ekolojî - Abdullah Aysu

5 TEMMUZE 2026 (ROJA DIYÎNE)

10:00 - 13:15 RONIŞTIŞO 5.: FORUM-1: Vera Krîzê Zîretî Ekonomîya Hilberînê Demokratîke

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Kurdîstan de Tasfîyekerdişê Zîretî û Newera-Înşakerdişê Ekonomîya Kirsale (Deşan): Îmkanê Hilberînê Komunal-Ekolojîkî” - Fatih Çiçek – Nasir Demîrkiran

Sernamê Nîqaşî:

Polîtîkayê Ekonomîya Zozanî yê Îdareyanê Herêmîyan

Îmkan û Sînorê Îdareyanê Herêmîyan ê Semedê Destekdayîşê Heywankarîye û Hilberînê Zîretî

Zîreto Ekolojîk û Toximo Herêmî, Firsendê Têwrbîyayîşê Berhemanê Herêmîyan

Semedê Pawitiş û Destekdayîşê Cutyaranê Qijan Kijan Polîtîkayî Eşkenê Bêrê Tetbîqkerdiş?

Kooperatîfê Îstîhlak (Xerc) û Îstîhsalî (Hilberînî) yê Hega ra Şarî rê Seba Ekonomîya Komunale Eşkenê Bibê Çareserîyêk?

Ekonomîya War û Koçerîye

Yewîyê Heywankarîye û Rêxistinê Kooperatîfan

Semedê Hilberînê Zîretî Awankerdişê Parkanê Wesaîtan

Karkerîya Mewsimkîye û Koç: Cayo ke Ti Tede Bîyê Dinya Uca Doyîş (Mirdbîyayîş)

(15 Deqeyî Mabeynê Çay û Qehweyi)

10:00 - 13:15 RONIŞTIŞO 6.: FORUM-2: Îdareyê Herêmîyî û Tecrubeyê Ekonomîya Demokratîke: Sînorî û Îmkanî

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Tecrubeyê Îdareyanê Herêmîyan û Modela Ekonomîya Demokratîke: Îmkanî, Sînorî” - Gülistan Sönük - Abdullah Zeydan

Sernamê Nîqaşî:

Tecrubeyê Îdareyanê Herêmîyan ê Demokratîkan: Serkewtişî, Sînorî û Bêdewamîyî

Mîsyonê Şaredarîyan: Ardimo Sosyal o, yan zî Semedê Ekonomîya Komunale Yew Îmkan o?

Sîstemê Qeyumî û Tasfîyekerdişê Binasazîyanê Ekonomîkan ê Herêmîyan

Kooperatîfî, Şîrketê Şaredarîyan û Modelê Hilberînê Herêmîyî Çira Kalicî Nêbîyî?

Problema Selahîyet û Kapasîteya Ekonomîke ya Îdareyanê Herêmîyan

Tecrubeyanê Vîyarteyan ra Heta Ewro: Ma Çi Biwedarê, Çi Bivirnê (Aş Bikê)?

Semedê Şaredarîyan Aksîyonê Dem-Kilmkî, Mîyanên û Dergkî yê Şênberî

Mîyanê Şaredarîyan de Modela Koordînasyono Ekonomîko Hempar Eşkena Bêra Pêşxistiş?

(13:15 – 14:15: Wendaştê/Nanê Nêmrojî)

14:15 – 17:30 RONIŞTIŞO 7.: FORUM-3: Polîtîkayê Ekonomîya Bajaran, Turîzm, Xizmet û Esnafan

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Ekonomîya Bajarî, Cêgayîşê Xelisîyayîşî yê Sektorê Xizmetî û Esnafanê Qijan” – Hulya Alokmen - Samet Ucuman

Sernamê Nîqaşî:

Pawitişê Esnafanê Qijan: Îmkanê Fînansmanê Bêfaîz û Erjanî

Çerxê Hilberîno Herêmî û Xerco (Tuketîmo) Herêmî Senî Awankerîyeno?

Vera Marketanê Zincîran û Tekellîye Pawitişê Esnafanê Qijan

Sektorê Xizmetî de Keda Bêtemînat û Alanê Mudaxeleyê Şaredarîyan

Yewna Turîzm Mumkin o? Modelê Turîzmî yê Serê Bingeyê Komelî

Vera Xizanîya Bajaran Hacetê Ekonomîya Herêmîye ya Paştdayoxe

Îstîhdamê Cwanan de Modelê Hilberînî yê Şaredarîyan, Buroyê Îstîhdamî ûsn. Eşkenê Bibê Yew Çareserîye?

Semedê Têkoşînê Vera Xizanîya Enerjîye, Sitargeh û Xida Çi Eşkeno Bêro Kerdiş?

Semedê Denkkedişê Şertanê Fîzîkî, Kulturî, Sosyal û Ekonomîkî yê Astengdaran Rolê Îdareyanê Herêmîyan Gerek Çi Bibo?

(15 Deqeyî Mabeynê Çay û Qehweyi)

14:15 – 17:30 RONIŞTIŞO 8.: FORUM-4: Fînanso Komelkî, Tîcareto Adil û Eko-Endustrî

Moderasyon û Pêşkêşîya Çarçewe: “Komelo Deynîdar ra Hetanî Ekonomîya Herêmîye ya Paştdayoxe: Fînanso Demokratîk û Îmkanê Hilberînê Komelkî” – Haluk Levent – Necatî Pîrînçîoglu

Sernamê Nîqaşî:

Bankakarîya Kooperatîfan: Modelê Fînansmanê Kolektîfî

Tîcareto Adil û Bajarê Pêvurnayîşî (Teqas)

Mulkîyetê Komelî û Kooperatîfê Karkeran

Îmkanê Eko-Endustrî, Herêm de Xebitnayîşê Xamaddeyanê Herêmîyan

(15 Deqeyî Mabeynê Çay û Qehweyi)

17:45-18:30 RONIŞTIŞO 9.: NETÎCE: Semedê Tetbîqanê Ekonomîya Komunala Demokratîke Nexşeya Rayîrî